خبرگزاری حوزه | «این کرسی سابقهی جلوس کسی را دارا است که بعد از بیش از شصت سال مجاهدت در راه خدا و گذشتن از انواع لذایذ و راحتیها، به گوهری تابناک و چهرهای ممتاز، نهفقط در عصر حاضر، بلکه در طول تاریخ حکمرانان این کشور بدل شده است. (اولین پیام رهبرانقلاب) »
عَلَم قیام، در خرداد 1342 برافراشته شد. همزمان رهبرشهید هم به قیام لبیک گفت. از آن تاریخ تا روز شهادت، شصت و دو سال میگذرد؛ یعنی همان «بیش از شصت سال» که در پیام بالا ذکر شده است. از همان آغاز مبارزه «گذر از لذایذ و راحتیها» در انتخابها مشهود است. همزمان با امام در قم، شاگردان نیز در شهرستانها ماموریت دارند محرم، روضه فیضیه بخوانند و مردم را نسبت به ظلم دستگاه پهلوی آگاه کنند.
رهبرشهید که آن زمان جوانی بیست و چهارساله بود. میتوانست مشهد در نزدیکی خانه پدری، مسجدی را انتخاب کند و آن جا دست به افشاگری برعلیه رژیم بزند. اما او از همان جوانی وظیفه سختتر را انتخاب میکرد. در آغاز مبارزات، خود را تیری میدید در کمان امام که باید در قلب دشمن مینشست. از اینرو در بین شهرها، شهر «اسدالله علَم» نخستوزیر وقت را برگزید. علَم، شهر بیرجند را قلعه خود ساخته بود. اگر محمدرضا، شاه ایران بود، علم شاه بیرجند بود. حتی آخوندهای آن جا به عربی در ستایش و حمد و ثنایش میگفتند: صاحب السیف و القلم، امیر اسدالله علم.
در آخر، سید جوان به سوی بیرجند رهسپار میشود و با سخنرانی گیرای خود چنان روضهای میخواند که شهر راه بههم میریزد. دستگاه امنیتی او را دستگیر و تهدید میکند. در مقابل، با یک جمله تهدیدات ستوان را از کار می اندازد. او خطاب به مامور میگوید: « فکر نمیکنم بالاتر از اعدام کاری باشد؛ شما بالاتر از اعدام ندارید و من خودم را برای اعدام آماده کردهام. همه کارهای شما زیر اعدام است.(خون دلی که لعل شد، ص87)»
رهبر شهید، در میانه دو روش کنشگری در نهضت اسلامی، الگوی سوم را برگزید که با اشک و خون همراه بود. « وقتی در عنفوان جوانی، ندای امام خمینی (ره) را از همان آغاز نهضت ایشان لبّیک گفتم و راه مقاومت در برابر قدرت حاکمهی ستمگر را در پیش گرفتم، میدانستم این راه، راهی پر از اشک و خون است؛ لذا از نظر روحی، برای همه گونه زجر و شکنجه آمادگی داشتم. (همان، ص81) »
این الگوی مجاهدانه بین مقاومت یا همان مبارزه سیاسی با روشنگری یا همان احیاء تفکر دینی جمع میکرد. الگویی که هم فشار مبارزه را باید تحمل میکرد و هم در مباحثش عمق یک کار فکری و بنیادین را حفظ میکرد. روشی که به صورتی جدید پس از انقلاب هم تداوم یافت.
«در آغاز نهضت امام خمینی (رضواناللهعلیه) در سال ۱۳۴۲ باآنکه ایشان خود پیشگام عرصهی بیدارگری فکری بودند، امّا عامل «مقابله»، در نهضت برجستگی داشت. در اوایل، تمرکز نهضت روی مبارزه با دستگاه حاکمهی دینستیز بود. پس از آنکه روحیهی مقاومت دینی در جامعه محکم و استوار شد و نهضت توانست به سمت ارائهی نظریهی اندیشهی اسلامی به نحو مطلوب پیش برود، متحجّران عقب ماندند؛ امّا کسانی که بصیرت دینی داشتند و از فکر باز و روشن بهرهای داشتند، در مسیر نهضت ماندند.
سپس، بویژه طی سالهای ۱۳۴۵ و ۱۳۴۶ که دشوارترین سالها برای انقلابیون بود و شاه همهی گروههای مقاومت سیاسی را قلعوقمع و از میدان بیرون کرده بود، بسیاری از شخصیتهای نهضت اسلامی، گرایش به خطّ دوّم (خطّ روشنگری دینی) را ترجیح دادند.کسانی بودند که هم در آغاز و هم در پایان زندگی جهادی خود، در میدان مقاومت حضور داشتند، امّا در سالهای یادشده، همّ خود را مصروف روشنگری فکری کردند. شهیدان بزرگوار، مطهّری و بهشتی و باهنر از این جملهاند.
در اینجا باید برای ثبت در تاریخ بگویم که من از اندک افراد معدودی بودم که در همهی لحظات نهضت، هر دو خط را باهم آمیختم و به این ویژگی معروف بودم. در تمام زندگی مبارزاتی خود، همواره هر دو خطّ «مقاومت» و «روشنگری» را باهم ادامه دادم و معتقدم این دو را کاملاً باهم درآمیختم. (همان، ص 58)»
محمدمهدی حسین زاده










نظر شما